توصيف و تحليل برخي از سروده هاي تالشي

(بر پايه ي معيارهاي ثابت «زبان، ساختار، تخيـّل و ...»)

فرزاد بختياري مركيه

اشاره: شماري از سروده هاي تالشي شاعران سرزمين ما بر اساس معيارهايي ثابت و شناخته، يعني «زبان، ساختار، تخيّل، فنون و ظرافت هاي ادبي، درون مايه، زمينه و فضا، نگاه و پيام، تازگي و نوآوري، قدرت تأثير و مانايي و ارزش و اعتبار هنري» مورد بررسي قرار گرفته كه اگر توفيق يار شود، پس از اين در ذيل همين عنوان و در بخش هايي جداگانه از نظر شما خوانندگان ارجمند خواهد گذشت.

بخش نخست: «غزلي از مرحوم فرامرز مسرور ماسالي»

1- معرّفي سروده

اين غزل تحت عنوان «زوني چه؟!» در صفحه ي 48 كتاب «در حصار سنگ» به چاپ رسيده و تاريخ 30/2/1372 را در ذيل خود دارد. تعداد ابيات اين غزل تالشي، پنج بيت است.

«در حصار سنگ» يكي از مجموعه شعرهاي مرحوم فرامرز مسرور ماسالي است كه دربردارنده ي پاره اي از اشعار فارسي و تالشي ايشان است و در سال 1380 به كوشش خود شاعر در ماسال (چاپ كادوسيان) و در 57 صفحه به زيور طبع آراسته شده و نشر يافته است.

اين سروده كوتاه، علاوه بر مجموعه ي فوق، در برخي از ديگر منابع مربوط به فرهنگ و ادب تالش نيز آمده است (براي نمونه ر.ك: تالش شناسي، 1380؛ كرمزاده، 1389: 131-130).

متن غزل:

«زوني چه؟!»

خون ديل هَــــردِ - نواتِه - زَم آبه ديل زوني چَه؟ رنج و زحمت كَشِه و نچيــنده حاصيل زوني چَه؟

غمي باري بكشي- جان بكني- هر جا اي عمر اِي را كه هيچ نزونو فرق گول و گــيل زوني چه؟

همّه گِلَه چمي روشــون آكـــــري - چــــرا ببي اشتني وختي ژَنِه - اشتِه چِمي ميل زوني چه؟

چه بـــوام - ام اي روزي يا دِ روزي گــف كه نيه دَبـــردِ دَبــــردِيَه - با تــــري و كـــــيل زوني چَه؟

تا كه دنيا دنيا يه - هـمجــــوريا - هـمجــــــوريه اَي بــــــرا حـيـكايـت هابيـل و قابيــل زوني چه؟¹

ترجمه ي غزل:

خون دل خوردن، نگفتن، دل زخمي، مي داني چيست؟! رنج و زحمت كشيدن و نچيدن حاصل، مي داني چيست؟!

بار غم را به دوش بكشي و همواره جان بكني براي كسي كه فرق گـُل و گـِل را نمي داند، مي داني چيست؟!

چشم همه را روشن سازي و چراغ باشي، آن گاه وقتي كه خويش چشمت را به ميل مي كشد، مي داني چيست؟! و ... ادامه دارد ... . لطفاً روي "ادامه مطلب" كليك كنيد.

پاسخ به نقاد موهوم «همواج»...